ورقهایی که جنس آنها فلزی باشد به ورقهای فلزی معروف هستند. ورقهای فلزی انواع و اقسام مختلفی دارند. تفاوت در نوع فلز به کار رفته در این ورقها، مواد مصرفی در آنها و روش ساخت آنها باعث ایجاد تنوع در ورقهای فلزی میشود. کاربرد ورقهای فلزی نیز متفاوت است. بنابر ویژگیهای متفاوتی که هر کدام دارند در صنایع مختلفی نیز به کار میروند.
انواع ورقهای فلزی
در کارخانههای فولاد انواع و اقسام ورقهای فلزی تولید میشود.انواع ورقهای فلزی از قرار زیر هستند.
ورق سیاه
ورق سیاه از جمله ورقهای فولادی پرکاربرد است. اگرچه نام این ورق، سیاه است اما اثری از رنگ سیاه در این ورق وجود ندارد و نام گذاری آن صرفاً به این دلیل بوده که این ورق صیقلی و براق نیست. تولید ورق فلزی سیاه با روشی که نورد گرم نام دارد انجام میشود.
در این روش به وسیله حرارت دادن شمش فولادی در دمایی بیشتر از ۹۳۰ درجه سانتیگراد از سختی آن کم میکنند. سپس آن را خمیری شکل میکنند تا بتوانند به وسیلهی غلتک های مخصوص رفته رفته از ضخامت آن بکاهند و آن را به ورق تبدیل کنند. هنگام استفاده از این روش دما به حدی افزایش مییابد که برای خنک کردن مسیر فرایند تبدیل شمش به ورق، از آب استفاده میکنند. از این ورق در ساختمان سازی، مخزن سازی، تانکرسازی، کشتی سازی، سوله سازی و … استفاده میشود.
ورق روغنی
به دلیل سطح صاف و صیقلی که این ورقها دارند به آنها ورقهای روغنی میگویند. این ورق با روش نورد سرد تولید میشود. اگر چه روش نورد سرد نسبت به نورد گرم پیچیدهتر و پرهزینه تر است اما محصول نهایی روش نورد سرد از کیفیت بیشتری برخوردار است. همچنین در این روش ورق ها با ضخامت کمتری تولید میشوند. از این ورقها برای تولید لوازم خانگی مانند اجاق گاز، تولید لوله و … استفاده میشود.
ورق اسیدشویی
در فرایند نورد گرم مسیر فرایند به دلیل حرارت بالا مدام با آب خنک میشود. ریزش آب روی ورقها باعث تشکیل اکسید آهن برروی آنها میشود. اکسیدآهن تشکیل شده روی ورقها طی فرایندی به نام اسیدشویی از بین میروند. عبور ورق از مخزن اسید باعث تولید ورقهای اسیدشویی میشود. ساخت رینگ و شاسی ماشین، لولههای نفت و گاز و … از موارد کاربرد این ورق است.
ورق گالوانیزه
یکی از مهمترین عوامل در تولید ورق، مقاومت آن در برابر زنگ زدگی و خوردگی است. گالوانیزه کردن ورقها یکی از روشهایی است که به صورت کاملاً اقتصادی میتوان مقاومت ورق را در برابر زنگ زدگی و خوردگی افزایش داد. از ورق های روغنی برای تولید ورق گالوانیزه استفاده میکنند. قراردادن ورقهای روغنی در وانهایی پر از روی باعث میشود که روی بر سطح ورق قرار گیرد و ورقها به ورقهای گالوانیزه تبدیل شود. این ورقها برای ساخت مخازن نگهداری آب، سقف سوله و … کاربرد دارد.
ورق رنگی
پوشاندن ورقهای گالوانیزه با یک پوشش رنگی الکترواستاتیک باعث ساخت ورق رنگی میشود. ورقهای رنگی با تنوع ۱۵ رنگ در بازار موجود است. تولید تجهیزات سرمایشی و گرمایشی، آلاچیق و شیروانی و … از موارد کاربرد این ورقها است.
ورقهای آجدار
ورقهای سیاه و ورقهای روغنی از ورقهای پایه برای تولید ورقهای آجدار هستند. پس از تولید ورق، آنها را وارد دستگاه آجزنی میکنند. آجدار کردن ورقها باعث میشود که از صیقلی و صاف بودن ورقها که باعث افزایش سرخوردگی بر روی آنها میشود کاسته شود. از این ورقها برای ساخت پلههای اظطراری، کف عرشه کشتی و … استفاده میشود.
ورقهای آلیاژی
ترکیب کردن دو یا چند فلز با هم و تولید ورق از آنها باعث تولید ورق های آلیاژی میشود. ورق های آلیاژی انواع مختلفی مانند: ورق آلیاژی برنز، برنج، پیوتر و … دارند. هر دو روش نورد گرم و نورد سرد برای ساخت این ورقها مورد استفاده قرار میگیرد. از ورقهای آلیاژی در صنعت کشتی سازی، هواپیماسازی، پتروشیمی و… استفاده میکنند.
ورق پانچ
ورقهایی که حفرههای منظمی روی سطح خارجی خود دارند را ورقهای پانچ گویند. این ورقها پس از انجام مرحله نورد به صورت دستی و یا با کمک دستگاه CNC حفره گذاری میشوند. ورقهای فلزی معمولی پایه ساخت ورقهای پانچ هستند. ساخت ماشین آلات صنعتی، پارتیشن، نیمکت پارک و … از موارد کاربرد این ورقها هستند.
ورق استنلس استیل
آهن فلز پایه در ورقهای فولادی استنلس استیل است. کربن در این ورقها میزانی کمتر از %۲ دارد. افزایش میزان کربن این ورقها باعث افزایش سختی و مقاومت آنها میشود. از مهمترین ویژگیهای این ورقها میتوان به روکشدار بودن، ضداسید بودن و نسوز بودن آنها اشاره کرد. کاربرد این ورقها در ساخت بدنه ماشین و هواپیما، قطعات کشتی سازی و … است.
ورق آلومینیوم
مهمترین خصوصیت این ورق که آن را به ورقی پرمصرف تبدیل کرده سبک بودن آن است. این ورق با روش نورد گرم تولید میشود. از این ورق در صنعت داروسازی و حمل و نقل و همچنین ساخت انواع لوازم خانگی و مخازن نگهدارنده سوخت و … استفاده میکنند.
به جز ورقهای پرکاربردی که از آنها نام بردیم ورقهای دیگری مانند ورق ضدسایش، ورق استیل، ورق قلع اندود و شادولاین نیز وجود دارند که هر یک ویژگیها و کاربردهای خاص خود را دارند.
