یاسمن بلوردی؛ گروه صنعت: صنعت سازه های فولادی همواره از جمله بخش هایی بوده و هست که نقش کلیدی در ساخت و عمران دارد با این وجود فعالان و کارشناسان این بخش نسبت به کم بودن حمایت های دولتی به خصوص در حوزه تأمین مواد اولیه و همچنین تسهیل صادرات گلایه هایی دارند. این در حالی است که در سال گذشته فعالان این صنعت نیز همچون بسیاری از صنایع و بخش های دیگر با مشکلات و چالش هایی همچون بحث تامین نقدینگی و افزایش و یا نوسان قیمت مواد اولیه مواجه بودند.
نکته قابل تامل اینکه پس از وقوع دو مرحله جنگ در کشور و خساراتی که به بخش های عمرانی وارد شد کارشناسان بر این باورند که صنعت سازه های فولادی در ماه های پیش رو قطعا نقش آفرینی گسترده ای در بازسازی کشور خواهد داشت. در راستا بررسی مسائل پیرامون این صنعت گفت و گویی با سعید زارع حقیقی رئیس هیات مدیره و مدیرعامل تعاونی تولید کنندگان سازه های فولادی کشور (کامسی) انجام داده ایم که در ادامه می خوانید.
*در ابتدا توضیح دهید که بخش سازه های فولادی سال ۱۴۰۴ را چگونه گذراند و عمدتا چه چالش هایی در فرایند کاری داشتید؟
سال ۱۴۰۴ برای صنعت سازه های فولادی سالی بسیار پرچالش و در عین حال تعیین کننده بود. این بخش به عنوان انتهای زنجیره ارزش فولاد، بیشترین ارزش افزوده را در تبدیل مواد اولیه به محصولات نهایی و خدمات مهندسی ایجاد می کند، اما متأسفانه همواره بیشترین فشارها نیز بر همین بخش وارد می شود.
به عقیده بنده می توان اینگونه گفت که مهم ترین چالش های ما شامل «نوسانات شدید قیمت مواد اولیه، محدودیت های تأمین ورق فولادی، مشکلات نقدینگی، و عدم ثبات در سیاست های اقتصادی» بود. از سوی دیگر، اختلال در فرآیندهای بانکی و تأمین مالی، به ویژه در حوزه گشایش اعتبارات اسنادی، روند اجرای پروژه ها را کُند کرد. با این حال، همکاران ما با اتکا به توان فنی و تجربه، توانستند بخش مهمی از تعهدات خود را حفظ کنند.
*با توجه به شرایط حاکم بر کشور در سالی که گذشت آیا در سال ۱۴۰۴ صادرات داشتید؟ شرایط و مسائل پیرامون امر صادرات چگونه بود؟
بله، خوشبختانه بخش قابل توجهی از همکاران ما در سال ۱۴۰۴ در حوزه صادرات فعال بودند و بازارهای هدف صادراتی اصلی این حوزه نیز شامل «عراق، ارمنستان، آذربایجان، افغانستان و عمان» بوده است.
این در شرایطی است که با وجود ظرفیت بالای تولید و مزیت رقابتی در قیمت و کیفیت، صادرات با چالش هایی نیز مواجه بوده و هست؛ از جمله مشکلات می توان به مواردی همچون «نقل و انتقال پول، محدودیت های بانکی، هزینه های حمل و نقل، و بعضاً نبود حمایت های کافی از صادرکنندگان» اشاره کرد. با این حال، به دلیل نزدیکی جغرافیایی و نیاز کشورهای منطقه به توسعه زیرساخت ها، همچنان فرصت های صادراتی قابل توجهی برای این صنعت وجود دارد.
*به صورت خاص دو جنگ رخ داده در سال ۱۴۰۴ چه تأثیری بر صنف شما داشت و به عبارتی تبعات آن برای این بخش که به عنوان انتهای زنجیره ارزش فولاد نیز نقش حیاتی دارد، چه بود؟
بد نیست بدانید وقوع دو جنگ در سال ۱۴۰۴ تأثیرات جدی و چندلایه ای بر صنعت ما گذاشت. به این معنا که از یک سو، بخشی از زیرساخت های کشور آسیب دید که این موضوع مستقیماً تقاضا برای خدمات سازه های فولادی را در حوزه بازسازی افزایش می دهد. از سوی دیگر، در کوتاه مدت، این شرایط باعث اختلال در تولید، تأمین مواد اولیه، حمل و نقل و حتی فعالیت های بانکی شد.
همچنین می توان اینگونه گفت که «تعطیلی یا محدودیت فعالیت برخی واحدهای صنعتی و بانکی، تأخیر در اجرای پروژه ها و افزایش ریسک سرمایه گذاری» از جمله تبعات این شرایط بود. با این حال، این وضعیت یک فرصت مهم نیز ایجاد کرده است و آن، نقش آفرینی گسترده صنعت سازه های فولادی در بازسازی کشور است.
*با این تفاسیر اکنون که در دومین ماه سال جدید هستیم، چه شرایطی بر تولید و بازار حاکم است؟
در حال حاضر بازار در یک وضعیت گذار قرار دارد. از یک سو، تقاضای بالقوه برای پروژه های عمرانی و بازسازی افزایش یافته، اما از سوی دیگر، همچنان برخی عدم قطعیت ها در حوزه تأمین مالی، قیمت گذاری و سیاست های اقتصادی وجود دارد. به این ترتیب است که تولیدکنندگان با احتیاط بیشتری عمل می کنند، اما آمادگی لازم برای افزایش ظرفیت تولید در صورت بهبود شرایط وجود دارد. نکته مهم این است که صنعت ما به سرعت می تواند خود را با نیازهای بازار تطبیق دهد، به ویژه در شرایطی که پروژه های زیرساختی در اولویت قرار گیرند.
* چه چشم اندازی برای سازه های فولادی تا پایان سال متصور هستید؟
از نگاه بنده چشم انداز این صنعت، در صورت مدیریت صحیح، بسیار مثبت ارزیابی می شود. به خصوص اینکه با توجه به نیاز گسترده کشور به بازسازی زیرساخت ها در حوزه هایی مانند فولاد، پتروشیمی، برق، آب، گاز، مخازن ذخیره سازی و همچنین بخش مسکن، تقاضای قابل توجهی برای خدمات سازه های فولادی وجود خواهد داشت.
در این راستا، تعاونی تولیدکنندگان سازه های فولادی کشور (کامسی) با همراهی بیش از ۵۰ واحد تولیدی و ظرفیت قابل توجه، آمادگی کامل خود را از طریق امضای یک طومار رسمی برای مشارکت در بازسازی کشور اعلام کرده است. نکته قابل تامل این است که گستره فعالیت این صنعت به گونه ای است که می تواند نقش کلیدی در احیای سریع زیرساخت ها ایفا کند.
*در پایان اگر نکته ای هست بفرمایید.
نکته ای که شاید کمتر به آن پرداخته شده، اهمیت نگاه راهبردی به صنعت سازه های فولادی است. این صنعت صرفاً یک حلقه تولیدی نیست، بلکه یک بازوی اجرایی در توسعه و بازسازی کشور محسوب می شود. باز هم تاکید می کنم که اگر حمایت های لازم در حوزه تأمین مواد اولیه، تسهیل صادرات، و بهبود نظام مالی و بانکی صورت گیرد، این صنعت می تواند علاوه بر تأمین نیاز داخل، به یکی از پیشران های اصلی ارزآوری و اشتغال زایی کشور تبدیل شود. آن هم در شرایطی که ما در تعاونی کامسی نیز با تمام توان آماده ایم تا در این مسیر، در کنار دولت و سایر بخش ها، نقش مؤثری ایفا کنیم.
