بازار؛ گروه صنعت: علیرضا ابراهیمی، مدیرعامل میدکو در نشست خبری بیان کرد: شرکت توسعه معادن و صنایع معدنی خاورمیانه یکی از بنگاه‌های بزرگ فعال در حوزه معدن و صنایع معدنی کشور است که در سال ۱۳۸۷ تلسیس شده است و در حال حاضر یکی از شرکت‌های بزرگ حاضر در بازار سرمایه است که به‌صورت کاملا خصوصی اداره میشود.
ابراهیمی افزود: ایده شکل‌گیری و تاسیس میدکو بر این اساس بود که بتوانیم یک صنعت بزرگ با مقیاس وسیع را در بخش زیرساختی کشور ایجاد کنیم که بتواند به‌عنوان یک محرک بزرگ اقتصادی عمل کند. تصمیم بر این بود که چنین صنعتی به‌صورت کاملا خصوصی ایجاد شود و به‌عنوان یک بنگاه اقتصادی بزرگ، در عین حال نقش یک محرک و لوکوموتیو اقتصادی را نیز ایفا کند.
وی ادامه داد: با گذشت حدود ۱۵ سال از عملیاتی شدن این ایده، میدکو به یکی از بزرگ‌ترین بنگاه‌های تولیدی در حوزه معدن و صنایع معدنی کشور تبدیل شده است. در حال حاضر، ظرفیت‌های این مجموعه بیش از ۱۲ درصد از کل تولید فولاد کشور را شامل میشود. مهم‌تر از آن، میدکو توانسته است زنجیره تولید مواد معدنی را به‌طور کامل در درون مجموعه خود عملیاتی کند. به این معنا که تمام مراحل موردنیاز برای تولید فولاد از اکتشاف و استخراج معادن گرفته تا فرآوری سنگ‌آهن، تولید گندله، احیای مستقیم، فولادسازی و حتی نورد، به‌صورت یکپارچه در زنجیره ارزش این مجموعه قرار گرفته‌اند که این موضوع در نوع خود در کشور منحصربه‌فرد است
مدیرعامل میدکو توضیح داد: در حال حاضر، بیش از ۷ تا ۷.۵ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در این مجموعه انجام شده و بیش از ۴۰ مجتمع بزرگ صنعتی در زیرمجموعه میدکو ایجاد شده‌اند. همچنین، حدود ۲۵ هزار نفر به‌صورت مستقیم در این مجموعه اشتغال دارند.
وی اضافه کرد: با توجه به این که صنعت فولاد صنعتی زیرساختی و محرک اقتصادی محسوب میشود، به ازای اشتغال مستقیم ایجادشده در این صنعت، بین ۱۰ تا ۲۰ برابر آن نیز اشتغال غیرمستقیم ایجاد میشود. بنابراین، می‌توان ملاحظه کرد که چنین مجموعه‌ای چه تاثیری بر اقتصاد کشور دارد و چگونه به‌عنوان یک بنگاه اقتصادی بزرگ و محرک اقتصادی شناخته میشود.
ابراهیمی با بیان این که زنجیره ارزش میدکو تکمیل شده است، گفت: تمامی کارخانه‌هایی که در طرح اولیه و چشم‌انداز نخست مجموعه پیش‌بینی شده بودند تا سال ۱۴۰۵ به بهره‌برداری رسیده‌اند و زنجیره تولید مجموعه کامل شده است. در حال حاضر، ظرفیت تولید فولاد ما به ۴.۲ میلیون تن در سال می‌رسد که این ظرفیت در سه مجتمع بزرگ فولادسازی ایجاد شده است.
وی گفت: تمام آنچه برای تولید فولاد موردنیاز است، در داخل مجموعه تولید میشود. ما معادن بزرگی در اختیار داریم که در حال استخراج از آن‌ها هستیم و ذخایر بسیار چشمگیری نیز در اختیار مجموعه قرار دارد. همچنین، با در اختیار داشتن بیش از ۲۰۰ دستگاه ماشین‌آلات سنگین معدنی، بزرگ‌ترین ناوگان استخراج معدنی خاورمیانه را در اختیار داریم و عملیات استخراج را با استفاده از این ناوگان انجام می‌دهیم.
در بخش فرآوری سنگ‌آهن، چهار کارخانه با ظرفیت مجموعا هشت میلیون تن در سال داریم. همچنین، سه کارخانه بزرگ گندله‌سازی با ظرفیت مجموع ۲.۵ میلیون تن در سال و سه واحد بزرگ تولید فولاد با ظرفیت مجموع ۴.۲ میلیون تن در سال در مجموعه فعال هستند
ابراهیمی گفت: در بخش فرآوری سنگ‌آهن، چهار کارخانه با ظرفیت مجموعا هشت میلیون تن در سال داریم. همچنین، سه کارخانه بزرگ گندله‌سازی با ظرفیت مجموع ۲.۵ میلیون تن در سال و سه واحد بزرگ تولید فولاد با ظرفیت مجموع ۴.۲ میلیون تن در سال در مجموعه فعال هستند.
وی گفت: در حوزه تولید کاتد مس نیز از روش تانک بایولیچینگ که روشی که کاملا منحصربه‌فرد، دانش‌بنیان و برای نخستین بار در دنیا اجرا شده است، فعالیت داریم.
ابراهیمی اظهار کرد: ازسوی دیگر، تمامی مواد جانبی و کمکی موردنیاز نیز در داخل مجموعه تولید می‌شوند. برای مثال، معادن بزرگ زغال‌سنگ، کارخانه زغال‌شویی، کارخانه‌های مرتبط با فرآوری و تولید مواد مورد نیاز و همچنین واحدهای تولید آهک و دولومیت را در اختیار داریم. این مجموعه از امکانات باعث شده است که برای تولید فولاد، عملا نیازی به خرید مواد اولیه یا مواد جانبی و کمکی از خارج از مجموعه نداشته باشیم و تمام این مواد از درون مجموعه تامین میشود. مدیرعامل میدکو عنوان کرد: در کنار این فعالیت‌ها، یکی از اقدامات مهمی که انجام داده‌ایم، تامین پایدار انرژی و آب موردنیاز مجموعه است. از آنجا که صنایع فولاد وابستگی زیادی به انرژی و آب دارند، برای دستیابی به منابع پایدار انرژی، نیروگاه سیکل ترکیبی ۵۰۰ مگاواتی بوتیا را احداث کردیم. در حال حاضر، یک نیروگاه کامل با بالاترین راندمان قابل‌تصور در کشور در اختیار داریم. این نیروگاه نه‌تنها امکان تامین کامل برق موردنیاز خود مجموعه را فراهم می‌کند، بلکه بخشی از برق مازاد تولیدشده نیز می‌تواند به زنجیره صنعتی کشور تزریق شود و در تامین برق موردنیاز سایر صنایع مورد استفاده قرار گیرد.
ابراهیمی گفت: در قالب طرحی بسیار عظیم و بلندپروازانه، برای جمع‌آوری و تصفیه کل فاضلاب شهر کرمان اقدام کرده‌ایم و تصفیه‌خانه‌ای در این زمینه ایجاد شده است. از طریق این طرح، آب موردنیاز مجموعه از محل منابع حاصل از تصفیه فاضلاب تامین میشود و فشار مضاعفی بر منابع آب زیرزمینی وارد نمی‌کنیم. این اقدام علاوه بر تامین پایدار آب موردنیاز تولید، به حل یکی از معضلات بلندمدت شهر کرمان نیز کمک کرده است. فاضلاب همواره یکی از مشکلات بزرگ این شهر بوده است؛ زیرا بستر خاک منطقه کرمان سخت است و نفوذ آب در آن به‌راحتی صورت نمی‌گیرد. در نتیجه، مدیریت فاضلاب در این شهرستان همواره با چالش‌های جدی همراه بوده است.
وی افزود: با اجرای این طرح، ضمن کمک به رفع این معضل، آب پایدار موردنیاز تولید نیز در اختیار مجموعه قرار گرفته است. حتی در این زمینه، مازاد آب نیز داریم که می‌توانیم آن را در اختیار سایر صنایع قرار دهیم.
ابراهیمی گفت: یکی دیگر از اقدامات مهم میدکو، تولید صنعتی شمش منیزیم برای نخستین بار در کشور است. ما در شهرستان همدان یک واحد تولید منیزیم ایجاد کرده‌ایم که این فلز استراتژیک برای نخستین بار در کشور به‌صورت صنعتی تولید شود.
ابراهیمی با بیان این که میدکو بزرگ‌ترین بنگاه اقتصادی غیردولتی در کشور است، گفت: هدف‌گذاری صادرات فولاد در ایران، ۴۰ میلیون تن است. با توجه به شرایط موجود، با افت تولید مواجه هستیم و سال گذشته ۳۰ میلیون تن فولاد تولید کردیم. میزان تولید مازاد بر مصرف داخلی، حدود دو برابر است و باید صادر شود. به‌عنوان تولیدکننده، ترجیح می‌دهیم محصولات خود را به‌گونه‌ای بفروشیم که ارزش افزوده بیشتری ایجاد شود.
سال ۱۴۰۴ بدترین سال از نظر ناترازی انرژی بود و چشم‌انداز زمستان پیش‌رو نیز پیچیده است. صنایع به‌شدت به گاز وابسته هستند و آسیب به منابع گازی به‌راحتی قابل جبران نیست
ابراهیمی درخصوص تاثیر ناترازی انرژی بر وضعت تولید، گفت: در تابستان سال ۱۴۰۵، مشکل ناترازی انرژی ما نسبت به سال ۱۴۰۴ کمتر بود که بخشی از این موضوع به شرایط اقلیمی و بخشی دیگر به مدیریت انجام‌شده در زمینه ناترازی مربوط می‌شد. سال ۱۴۰۴ بدترین سال از نظر ناترازی انرژی بود و چشم‌انداز زمستان پیش‌رو نیز پیچیده است. صنایع به‌شدت به گاز وابسته هستند و آسیب به منابع گازی به‌راحتی قابل جبران نیست. مقداری سوخت جایگزین تامین کرده‌ایم، اما در بخش احیای مستقیم امکان استفاده از سوخت جایگزین وجود ندارد و در این بخش با چالش مواجه خواهیم شد. اگر امسال صرفه‌جویی بیشتری در مصارف خانگی انجام شود، امکان تامین انرژی موردنیاز بخش صنعت فراهم خواهد شد.
افت ۱۰ تا ۱۵ درصدی تولید فولاد
ابراهیمی در مورد تاثیر جنگ بر وضعتی صنعت فولاد گفت: طبیعتا جنگ و تحریم‌های اقتصادی بر صنعت فولاد کشور تاثیر گذاشته‌اند و این تاثیر غیرقابل‌انکار است. با این حال، این‌طور نیست که تصور کنیم تولید و درآمد از این بخش نداریم. محدودیت‌هایی در تامین حامل‌های انرژی ایجاد شده است، اما این محدودیت‌ها لزوما به معنای توقف تولید نیستند. حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد ظرفیت تولید فولاد افت پیدا کرده و با کاهش صادرات مواجه شده‌ایم.
وی در مورد مصرف آب در صنعت فولاد نیز گفت: تمام صنایع به آب وابسته هستند، در صنعت فولاد برای تولید هر تن فولاد در کل زنجیره حدود پنج مترمکعب آب مصرف می‌کنیم. این در حالی است که برای تولید یک تن پسته، حدود ۲۳۰ مترمکعب آب مصرف میشود.
وی افزود: موقعیت مواد معدنی است که محل احداث صنایع را مشخص می‌کند. در مناطقی که با کمبود آب مواجه است باید به دنبال صنایعی باشیم که آب کمتری مصرف می‌کنند و ارزش افزوده بیشتری ایجاد می‌کنند. ضمن این که از این به بعد، توسعه صنایع باید در کنار دریا انجام شود.
آب در کشور ما گران است. هزینه هر مترمکعب آب خلیج فارس برای ما حدود چهار یورو و هزینه هر مترمکعب آب تصفیه‌شده حدود ۲.۵ یورو است
وی اضافه کرد: آب در کشور ما گران است. هزینه هر مترمکعب آب خلیج فارس برای ما حدود چهار یورو و هزینه هر مترمکعب آب تصفیه‌شده حدود ۲.۵ یورو است. البته ایران از جمله تولیدکنندگان فولاد در دنیا است که مصرف آب کمی دارد.
ابراهیمی درخصوص بدهی بانکی میدکو نیز گفت: ما در حال بازپرداخت تسهیلات بانکی خود هستیم و این روند به‌طور مستمر ادامه دارد. بدهی ۴۰۰ همتی میدکو نیز مربوط به صندوق توسعه ملی است که هنوز سررسید نشده و برای احداث پروژه بوتیا دریافت شده است. باید این طرح به مرحله تولید و درآمدزایی برسد تا امکان بازپرداخت تسهیلات فراهم شود. ضمن این که در شش ماه نخست امسال تسهیلاتی دریافت نکرده‌ایم.
وی در مورد افزایش هزینه تولید فولاد گفت: یکی از عوامل افزایش بهای تمام‌شده در زنجیره تولید فولاد، افزایش هزینه حمل‌ونقل دریایی است که حاشیه سود فولادسازان را کاهش داده است.
لجستیک؛ عامل افزایش بهای تمام‌شده فولاد
ابراهیمی گفت: در حالت کلی نیز یکی از بزرگ‌ترین هزینه‌های میدکو مربوط به لجستیک است، به‌طوری که حدود ۲۰ درصد از هزینه‌ها را شامل میشود. در این زمینه یکی از بهترین راهکارهایی که می‌توانیم برای کاهش هزینه تولید فولاد با همکاری شرکت‌های فولادسازی به کار بگیریم، بهینه‌سازی حمل‌ونقل است. در کل زنجیره فولاد می‌توان جهت‌گیری و برنامه‌ریزی مناسبی برای حمل مواد انجام داد، به‌گونه‌ای که واحدهای نزدیک‌تر به یکدیگر، مواد موردنیاز را تأمین کنند تا هزینه حمل و بعد مسافت کاهش یابد.
