گروه بورس: بازار جهانی نقره طی روزهای اخیر تحت فشار سنگین فروش قرار گرفت و قیمت این فلز ارزشمند تا محدوده ۷۳ دلار در هر اونس عقبنشینی کرد؛ افتی که در شرایط عادی میتوانست به کاهش محسوس قیمت نقره در بازار داخلی ایران هم منجر شود. با این حال برخلاف روند بازارهای جهانی، قیمت نقره در ایران واکنش متناسبی به این ریزش نشان نداد و همین موضوع باعث شد حباب قیمتی در بخشهای مختلف بازار نقره همچنان در سطوح بالایی باقی بماند.
در حال حاضر نهتنها صندوقهای نقره بورسی با حبابی سنگین معامله میشوند، بلکه در بازار نقره گرمی و حتی برخی نمادهای مرتبط با نقره در بورس کالا نیز فاصله قابلتوجهی میان ارزش ذاتی و قیمت معاملاتی دیده میشود؛ وضعیتی که بار دیگر نقش انتظارات تورمی و رفتار سرمایهگذاران ایرانی در بازار داراییها را پررنگ کرده است.
حالا سؤال اصلی اینجاست؛ آیا نقره در شرایط فعلی همچنان میتواند بهعنوان یک سپر تورمی برای سرمایهگذاران عمل کند یا اینکه حبابهای شکلگرفته، ریسک سرمایهگذاری کوتاهمدت در این بازار را به شکل محسوسی افزایش دادهاند؟ در ادامه به بررسی دلایل واگرایی بازار نقره ایران از بازار جهانی و چشمانداز این فلز در شرایط فعلی اقتصاد ایران میپردازیم.
ریزش نقره در بازار جهانی؛ چه اتفاقی افتاد؟
بازار جهانی نقره طی روزهای اخیر تحت فشار فروش قرار گرفت و قیمتها عقبنشینی محسوسی را تجربه کردند؛ اتفاقی که بیش از هر چیز به تغییر انتظارات معاملهگران نسبت به سیاستهای پولی آمریکا برمیگردد.
در شرایط فعلی با افزایش تنشهای سیاسی و اقتصادی در سطح جهان، نگرانیها نسبت به بازگشت موجهای تورمی دوباره افزایش پیدا کرده و همین موضوع باعث شده بازارها احتمال کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو را کمتر از قبل در نظر بگیرند. در واقع هرچه انتظارات تورمی در اقتصاد آمریکا بالاتر باقی بماند، بانک مرکزی این کشور هم برای کاهش نرخ بهره محتاطتر عمل خواهد کرد.
همین تغییر انتظارات باعث شد شاخص دلار تقویت شود؛ موضوعی که معمولاً فشار مستقیمی بر بازار فلزات گرانبها از جمله طلا و نقره وارد میکند. از آنجایی که نقره و طلا داراییهایی بدون سود ثابت محسوب میشوند، بالا ماندن نرخ بهره یا حتی کاهش احتمال افت نرخ بهره، جذابیت این بازارها را برای سرمایهگذاران کاهش میدهد.
در نتیجه طی روزهای اخیر بخشی از سرمایهها از بازار فلزات گرانبها خارج شد و فشار فروش در بازار نقره افزایش پیدا کرد؛ فشاری که در نهایت قیمت جهانی این فلز را تا محدوده ۳۶ دلار در هر اونس پایین آورد.
رابطه معکوسی بین بازار های مالی در امریکا و شاخص دلار وجود دارد
چرا بازار نقره ایران با جهان همراه نشد؟
با وجود افت قابلتوجه قیمت نقره در بازارهای جهانی، بازار داخلی ایران واکنش مشابهی به این ریزش نشان نداد و قیمتها در بخشهای مختلف بازار نقره همچنان در سطوح بالایی باقی ماندند؛ موضوعی که نشان میدهد رفتار معاملهگران ایرانی بیش از آنکه به قیمت جهانی نقره وابسته باشد، تحت تأثیر انتظارات تورمی قرار گرفته است.
در شرایط فعلی بسیاری از سرمایهگذاران در ایران همچنان چشمانداز تورم را صعودی میبینند و همین مسئله باعث شده داراییهایی مثل طلا و نقره بیش از گذشته نقش «سپر تورمی» پیدا کنند. به بیان سادهتر، بخش مهمی از خریداران نقره در بازار داخلی دیگر صرفاً به ارزش ذاتی یا قیمت جهانی این فلز توجه نمیکنند، بلکه بیشتر به دنبال حفظ ارزش سرمایه خود در برابر افت ارزش ریال هستند.
همین نگاه باعث شده حتی در زمانی که بازار جهانی وارد فاز اصلاحی میشود، فشار فروش سنگینی در بازار داخلی شکل نگیرد و معاملهگران همچنان حاضر باشند نقره را با قیمتهایی بالاتر از ارزش واقعی خریداری کنند. در واقع بازار نقره ایران در شرایط فعلی بیشتر از آنکه از اونس جهانی سیگنال بگیرد، از انتظارات تورمی، نرخ ارز و نگرانی نسبت به آینده اقتصاد داخلی تأثیر میپذیرد.
انتظارات تورمی به کمک نقره داخلی شتافت
حباب سنگین در صندوقهای نقره و بازار فیزیکی
بررسی قیمتها در بازار داخلی نشان میدهد فاصله قابلتوجهی میان نرخ نقره در ایران و ارزش واقعی آن بر اساس قیمتهای جهانی شکل گرفته؛ فاصلهای که حالا به یکی از مهمترین نگرانیهای معاملهگران تبدیل شده است.
در حال حاضر قیمت هر اونس نقره در بازارهای جهانی حوالی ۷۳ دلار معامله میشود، اما اگر همین نرخ جهانی را با دلار آزاد حدود ۱۸۰ هزار تومانی محاسبه کنیم، قیمت منطقی هر گرم نقره در بازار داخلی باید چیزی در محدوده ۴۳۹ هزار تومان باشد. این در حالی است که نرخ نقره در بازار داخلی و برخی صندوقهای بورسی به سطوح بالای ۵۰۰ هزار تومان رسیده و همین موضوع نشان میدهد بازار با حبابی سنگین مواجه شده است.
در برخی صندوقهای نقره و ابزارهای بورسی، این حباب حتی از مرز ۲۰ درصد هم عبور کرده؛ عددی که برای یک دارایی کالایی، رقم بسیار بالایی محسوب میشود. حتی در بازار نقره گرمی هم با وجود کاهش نسبی حباب طی روزهای اخیر، همچنان قیمتها فاصله محسوسی با ارزش ذاتی دارند.
در چنین شرایطی معمولاً زمانی که حباب قیمتی از محدوده ۵ درصد فراتر میرود، میتوان گفت حاشیه امن سرمایهگذاری کوتاهمدت تا حد زیادی از بین میرود؛ چرا که با کوچکترین تغییر در انتظارات تورمی، نرخ ارز یا فضای روانی بازار، احتمال تخلیه بخشی از این حباب وجود خواهد داشت.
در نهایت به این موضوع هم اشاره داشت که با توجه به امار و ارقام ورود هیجانی به بازار نقره در شرایط فعلی میتواند ریسک قابلتوجهی برای سرمایهگذاران کوتاهمدت ایجاد کند. اما در بلند مدت میتوان بخشی از سبد سرمایه گذاری را به دارایی هایی بر مبنای نقره اختصاص داد.
